Η καθημερινότητα συχνά μας παρασύρει σε έναν διαρκή εσωτερικό διάλογο. Σκεφτόμαστε όσα συνέβησαν, αναλύουμε τι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει διαφορετικά και ανησυχούμε για όσα ενδέχεται να συμβούν. Το σώμα μας βρίσκεται στο παρόν, αλλά το μυαλό μας ταξιδεύει ανάμεσα στο παρελθόν και στο μέλλον.
Το mindfulness, γνωστό στα ελληνικά ως ενσυνειδητότητα, είναι η πρακτική της σκόπιμης προσοχής στην εμπειρία της παρούσας στιγμής, με στάση παρατήρησης και χωρίς άμεση κριτική.
Τι σημαίνει να είμαι ενσυνείδητος;
Δεν σημαίνει ότι σταματώ να σκέφτομαι ή ότι καταφέρνω να ελέγχω κάθε συναίσθημά μου. Σημαίνει ότι μαθαίνω να παρατηρώ τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις σωματικές μου αισθήσεις, χωρίς να χρειάζεται να αντιδρώ αυτόματα σε καθετί που εμφανίζεται.
Για παράδειγμα, όταν αγχώνομαι για μια δύσκολη υποχρέωση, μπορεί να σκέφτομαι: «Δεν θα τα καταφέρω». Αντί να αντιμετωπίσω αυτή τη σκέψη ως βεβαιότητα, μπορώ να αναγνωρίσω ότι αυτή τη στιγμή έχω μια αγχώδη σκέψη. Η διάκριση αυτή δημιουργεί λίγο περισσότερο χώρο ανάμεσα σε αυτό που σκέφτομαι και σε αυτό που επιλέγω να κάνω.
Πώς μπορεί να βοηθήσει στο άγχος;
Η συστηματική εξάσκηση στην ενσυνειδητότητα μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους να αναγνωρίζουν νωρίτερα την ένταση, να ανταποκρίνονται λιγότερο αυτόματα στις σκέψεις τους και να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα το στρες.
Δεν αποτελεί τρόπο να εξαφανίσουμε το άγχος ούτε λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο για όλους. Μπορεί, όμως, να μας βοηθήσει να αλλάξουμε τη σχέση μας με όσα αισθανόμαστε.
Μια απλή άσκηση δύο λεπτών
Μπορείς να δοκιμάσεις την παρακάτω άσκηση σε μια ήσυχη στιγμή της ημέρας.
- Σταμάτησε για λίγο. Βρες μια άνετη θέση και παρατήρησε πώς αισθάνεσαι αυτή τη στιγμή.
- Παρατήρησε την αναπνοή σου. Δώσε προσοχή στην εισπνοή και στην εκπνοή, χωρίς να προσπαθείς να αλλάξεις τον ρυθμό τους.
- Αναγνώρισε τις σκέψεις σου. Αν ο νους σου απομακρυνθεί, παρατήρησέ το χωρίς να σε επικρίνεις και επέστρεψε απαλά στην αναπνοή.
- Παρατήρησε το σώμα σου. Πού αισθάνεσαι ένταση; Υπάρχει κάποιο σημείο που χρειάζεται λίγη περισσότερη χαλάρωση;
- Επίστρεψε στην καθημερινότητά σου. Αναρωτήσου τι χρειάζεσαι τώρα και ποιο μικρό βήμα μπορείς να κάνεις.
Αν η εστίαση στην αναπνοή αυξάνει τη δυσφορία σου, μπορείς να στρέψεις την προσοχή σου στα πέλματα που ακουμπούν στο έδαφος ή σε αντικείμενα που βλέπεις γύρω σου.
Δεν χρειάζεται να αλλάξουμε κάθε σκέψη που μας δυσκολεύει ούτε να απομακρύνουμε κάθε δυσάρεστο συναίσθημα. Μερικές φορές αρκεί να δημιουργήσουμε λίγο χώρο για να το παρατηρήσουμε.
Η ενσυνειδητότητα μάς υπενθυμίζει ότι μπορούμε να βιώνουμε μια δύσκολη στιγμή χωρίς να χρειάζεται να μας καθορίζει ολοκληρωτικά.
Ίσως, λοιπόν, η πιο ουσιαστική άσκηση να είναι να επιστρέφουμε, ξανά και ξανά, στο εδώ και τώρα, με λίγη περισσότερη υπομονή και κατανόηση προς τον εαυτό μας.
